Địa điểm du lịch

Chùa Nễ Châu, Phố Hiến - Hưng Yên

Chùa Nễ Châu Hưng Yên

Chùa Nễ Châu có tên chữ “Thụy Ứng tự”, gắn liền với tên tuổi bà Nguyễn Thị Ngọc Thanh, vợ vua Lê Đại Hành. Nơi chùa tọa lạc, xưa kia là khu chợ Nễ Châu, địa danh cuối của Phố Hiến hạ - trung tâm thương cảng Phố Hiến thời phồn thịnh. Trong chùa còn lưu giữ được hệ thống tượng cổ tương đối nguyên vẹn, có giá trị lịch sử nghệ thuật cao.


Lịch sử chùa Nễ Châu Hưng Yên

Tương truyền, chùa được khởi dựng từ thời Tiền Lê (thế kỷ thứ 10) với quy mô ban đầu còn nhỏ. Khi nghĩa quân Lê Hoàn đóng quân ở đây để chống giặc Tống ngoại xâm, đã cho xây dựng một ngôi chùa mới trên đất làng Phương Cái (ngày nay là thôn Nễ Châu), thay thế cho ngôi chùa cũ đã đổ nát.

- Khi chùa xây xong, dân làng Phương Cái không đủ sức trả công thợ. Lê Hoàn truyền rằng “Nếu làng nào đủ tiền trả công thợ thì chùa thuộc về làng đó”. Bấy giờ, dân làng Nễ Châu nhờ đến sự giúp đỡ của gia đình bà Nguyễn Thị Ngọc Thanh nên đã trả được công thợ, chùa thuộc về làng Nễ Châu từ đó. Dân gian có câu ca:

“Bao giờ Phương Cái có chùa
Hương Giang có giếng thì Vua lại về”

- Lê Hoàn cảm mến Ngọc Thanh xinh đẹp nên đã lấy bà làm vợ. Trong thời gian này, bà đã đóng góp công sức, giúp đỡ nghĩa quân cất giấu lương thảo, chăm lo hậu cần. Đánh tan giặc, Lê Hoàn lên ngôi hoàng đế, nhưng bà đã không theo nhà vua về Hoa Lư mà xin ở lại quê hương để chăm sóc cha mẹ già yếu. Sau khi bà mất, nhà vua đã cho lập đền thờ ở đối diện chùa Nễ Châu và sắc phong làm “Ngọc Thanh Hoàng hậu”.

Trải qua các triều đại, chùa đều được tôn tạo, lần gần đây là vào thời Nguyễn, niên hiệu Bảo Đại nguyên niên (1926). Đến năm 1992, chùa đã được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia. Vào năm 2005, trong khuôn khổ dự án tu sửa di tích cổ Phố Hiến giai đoạn II, chùa Nễ Châu tiếp tục được phục dựng theo đúng nguyên bản.


Kiến trúc chùa Nễ Châu Hưng Yên

Chùa xây theo kiểu “Nội công ngoại quốc” với nhiều hạng mục, trong đó có 3 hạng mục nổi bật là: Tiền đường, Thượng điện và hai dãy hành lang.

Nhà Tiền đường của chùa có chiều dài 15m, rộng 5m, gồm 7 gian, được kiến trúc theo kiểu vì kèo đơn giản. Ở hai bên đầu hồi có hai cột đồng cao 3.5m, trên đỉnh cột đắp hai con nghê quay đầu vào nhau. Phía trên, ở chính giữa mái nhà có đắp nổi 3 chữ  Hán “Thụy Ứng Tự”. Toàn bộ hoa văn trang trí ở nhà Tiền đường đều được chạm khắc hình lưỡng long chầu nguyệt và hoa lá cách điệu, mang đậm nét văn hóa thời Lê.

Nhà Thượng điện dài 12m, rộng 5m, kiến trúc giống Tiền đường. Bên trong Thượng điện đặt các tượng thờ rất đẹp, có giá trị nghệ thuật điêu khắc cao, trong đó nổi bật là bộ tượng Tam Thế và tượng Tuyết Sơn. Bộ tượng Tam Thế được tạc bằng gỗ, trong tư thế ngồi thiền trên tòa sen, khuôn mặt mỉm cười đôn hậu. Các mặt tòa sen đều được khắc hình hoa lá và một số tích truyện của nhà Phật. Đáng chú ý là cả ba bức tượng Tam Thế đều dựa lưng vào một lá gỗ có hình dáng giống như bài vị.

- Khác với bộ tượng Tam Thế, tượng Tuyết Sơn được tạc trong tư thế ngồi suy tư, hai tay bó gối. Đây là pho tượng cổ có từ thời Lê, hiện thân của Đức Phật Thích Ca giai đoạn tu luyện trên núi Tuyết Sơn. Ngày nay, pho tượng Tuyết Sơn cổ được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Hưng Yên, còn tượng đặt ở chùa là phiên bản phục chế.

Hai dãy hành lang của chùa nằm đối xứng, có hàng trăm pho tượng với các tư thế, vẻ mặt khác nhau, phác họa đầy đủ các tích truyện của nhà Phật.

Riêng đền thờ bà Nguyễn Thị Ngọc Thanh (nằm đối diện chùa Nễ Châu) có kiến trúc kiểu chữ Đinh bao gồm 3 gian tiền tế và 2 gian hậu cung. Đền có kết cấu kiến trúc kiểu con chồng đấu sen, chạm khắc hoa văn cách điệu, mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn.


Lễ hội chùa Nễ Châu Hưng Yên

Hàng năm, chùa thường tổ chức tế lễ vào các ngày 15 tháng giêng và ngày 15/8 âm lịch để tưởng nhớ ngày sinh và ngày mất của bà Nguyễn Thị Ngọc Thanh. Ngoài ra, vào những ngày lễ lớn của nhà Phật như: ngày Phật Đản, lễ Vũ Lan... cũng được tổ chức long trọng tại chùa, thu hút người dân và du khách tham gia.


* Địa chỉ Chùa Nễ Châu ở đâu : nằm trên đường Phố Hiến, xã Hồng Nam, thành phố Hưng Yên.
Chùa Nễ Châu Hưng Yên - kiến trúc cổ kính
Chùa Nễ Châu Hưng Yên - kiến trúc cổ kính
Chùa Nễ Châu Hưng Yên - khuôn viên xanh mát
Chùa Nễ Châu Hưng Yên - khuôn viên xanh mát

Mục lục

Du lịch Hưng Yên
          - Phố Hiến
                    - Văn miếu Xích Đằng
                    - Chùa Chuông
                    - Đền Trần
                    - Đền Mẫu
                    - Chùa Hiến
                    - Chùa Nễ Châu
          - Đền Chử Đồng Tử
Địa điểm du lịch
© 2012 - 2020 by Duy Lang